Богино хугацаанд их мөнгөтэй болох гэсэн эсвэл мөнгөө өсгөх үүднээс сайтар нягтлалгүйгээр санхүүгийн харилцаанд орсноос хохирогч болсон иргэдийн тоо сүүлийн жилүүдэд эрс ихсээд байна.

Манай улсад сүүлийн таван жилийн хугацаанд 14,085 залилах гэмт хэрэг бүртгэгдсэнээс 97 хувь нь цахим орчинд үйлдэгдсэн байна. Цахим орчинд үйлдэгдсэн нийт гэмт хэргийн тоо өнгөрсөн таван жилд 14.9 дахин, учирсан хохирлын хэмжээ 270.8 дахин өссөн. Зөвхөн сүүлийн нэг жилд гэхэд цахим гэмт хэргийн хохирлын хэмжээ 7.5 дахин өсөж, 139.2 тэрбум төгрөгт хүрсэн байна. Иймд иргэд, олон нийт өндөр өгөөж, ашиг амласан элдэв саналыг хүлээж авахын өмнө тухайн компанийн талаарх мэдээллийг сайтар нягтлахын зэрэгцээ санхүүгийн луйвар буюу санхүүгийн пирамид, понзи схемд өртөхөөс сэргийлэхийг зөвлөж байна.

Санхүүгийн пирамид нь цөөхөн хэдэн хүнд ашиг өгдөг буюу анх хөрөнгө оруулсан хэсэг нь хожиж, үлдсэн олонх нь хохирч үлдэхийг хэлдэг. Тодруулбал, пирамид схемийг эхлүүлэгч богино хугацаанд өндөр өгөөж авах боломжийг амлаж шинээр элсэгчдийн төлсөн гишүүнчлэлийн мөнгийг өмнө элссэн гишүүдэд өгөх замаар үйл ажиллагаа нь үргэлжилдэг юм. Ихэвчлэн сүлжээний бизнес дээр суурилдаг бөгөөд мөнгө олохын тулд оролцогчдоос шинэ гишүүн элсүүлэхийг шаарддаг. Ингэхдээ "...Бүртгэлийн хугацаа дуусах дөхөж байна. Амжиж хөрөнгө оруулаарай. Эхний 50 хөрөнгө оруулагчдад зориулсан тусгай бэлэгтэй. Энэ боломжийг бүү алдаарай. Зөвхөн өнөөдөр хөрөнгө оруулбал тусгай хөнгөлөлт эдэлнэ..." гэх зэргээр иргэдийг төөрөгдүүлдэг. 

Санхүүгийн понзи схем ч мөн адил хуучин хөрөнгө оруулагчдын ашгийг шинэ хөрөнгө оруулагчдаас татсан мөнгөөр төлөх замаар ажилладаг тул сүүлд нь хөрөнгө оруулсан иргэд мөн л хохирдог. Ингэхдээ иргэдийг татахын тулд маш бага эсвэл ямар ч эрсдэлгүй өндөр ашиг хүртэх хөрөнгө оруулалтыг амладаг. Хамгийн гол нь иргэд эдгээр саналд мөнгөө оруулахаасаа өмнө тухайн компани, иргэн нь үйл ажиллагаа явуулах зөвшөөрөл, тусгай зөвшөөрлийг эрх бүхий байгууллагаас авсан эсэхийг нэн түрүүнд шалгах ёстой. Мөн санхүүгийн тайлан, мэдээлэлтэй ч танилцах хэрэгтэй. Ингэснээр та өөрийгөө болон бусдыг санхүүгийн луйврын хохирогч болохоос сэргийлж чадна гэж Санхүүгийн Зохицуулах Хорооноос сэрэмжлүүллээ.