Дани улсын мэдэлд байдаг автоном Грийнланд бол АНУ-ын Техас мужаас даруй 3 дахин илүү газар нутагтай дэлхийн хамгийн том арал. Гэвч газар нутгийн 80% нь мөс бол 20% нь уул хадаар хүрээлэгдсэн суурьшлын бүс тун бага газар. Баялгийн хувьд лити болон газрын ховор елемэнтүүдтэй.

Дональд Трамп олон шүүмжлэл болоод Европын холбоотнуудынхаа эсэргүүцэлтэй тулгарсан ч Грийнландыг Холбооны улсын бүрэлдэхүүнд нэгтгэхээр улайрах шалтгаан нь харин юу вэ?

Өөрийнх нь тайлбарласнаар бол “үндэсний аюулгүй байдал”. Оросын Хойд флот нь шумбагч онгоцны ихээхэн нөөцийг, ялангуяа Атлантын далайд, мөн Арктикт их хэмжээгээр хадгалж, эдгээр гол бүс нутгуудад хүчин чадлаа шинэчилж байна. Оросын шумбагч онгоцууд, ялангуяа Ясен-М ангиллын (жишээлбэл, Казань) зэрэг дэвшилтэт цөмийн хөдөлгүүртэй шумбагч онгоцууд АНУ-ын зүүн эргийн ойролцоо цэргийн сургуулилтын хүрээнд, заримдаа фрегатуудтай хамт Атлантын далайд байр сууриа эзэлж байгаа боловч тэдгээрийн яг байршил харилцан адилгүй бөгөөд НАТО хянасаар байна.

"Одоогоор Грийнланд хаа сайгүй Орос, Хятадын хөлөг онгоцоор бүрхэгдсэн байна. Бидэнд үндэсний аюулгүй байдлын үүднээс Грийнланд хэрэгтэй" гэж Трамп өнгөрсөн долоо хоногт хэлээд, дараа нь "Хэрэв бид үүнийг хийхгүй бол Орос эсвэл Хятад тэднийг эзлэх болно" гэж нэмж хэлэв. Харин Скандинавын орнууд Орос ч үүнийг нь үгүйсгэсэн.

Норвегийн гадаад хэргийн сайд Эспен Барт Эйде NRK олон нийтийн телевизэд өгсөн ярилцлагадаа: "Гренландын эргэн тойронд Орос эсвэл Хятадаас маш их үйл ажиллагаа явуулж байгаа гэдэг нь худлаа... Гренландын эргэн тойронд маш бага үйл ажиллагаа явагдаж байна" гэжээ. Эйде болон дипломатуудын нэг нь Оросын шумбагч онгоцууд Норвегийн ойролцоо идэвхтэй ажиллаж, Кола хойг дээрх баазаасаа Баренцын тэнгисээр дамжин хөдөлж байгааг батлав.

Гренландын албаныхан 2018 онд Дани улс Хятадын санал болгосон нисэх онгоцны буудлын төслийг АНУ-ын шаардлагаар хаасан тул Бээжингийн сонирхол бага байсан гэж мэдэгдэв. "Түүнээс хойш Хятадуудаас юу ч ирээгүй" гэж нэгэн албаны хүн мэдэгдсэн.

"Бид Америк хүн байхыг хүсэхгүй байна, Дани хүн байхыг ч хүсэхгүй байна, бид Гренланд хүн байхыг хүсч байна" гэж Гренландын парламентын таван намын удирдагчид баасан гарагт гаргасан хамтарсан мэдэгдэлдээ дурджээ.