Хүн амын хоол тэжээлийн байдал үндэсний VI судалгаагаар Чинээлэг өрхийн 99.2 хувь нь өөрийн эзэмшлийн ундны усны эх үүсвэртэй байгаа бол ядуу өрхөд тус үзүүлэлт дөнгөж 6.5 хувь байна гэж дүгнэгдсэн байна.

Өөрийн эзэмшлийн ундны усны эх үүсвэртэй өрхийн үзүүлэлт байршлаар ялгаатай, хөдөөд 21.1 хувь, хотод 52.7 хувь байна. Өөрийн эзэмшлийн ундны усны эх үүсвэртэй өрхийн тархалтыг бүс нутгаар харьцуулан үнэлэхэд Улаанбаатар хотод харьцангуй түгээмэл (58.6%), Хангайн бүсэд хамгийн бага буюу 16.5 хувь байв (p<0.001).

Өрхийн аж байдлын түвшин дээшлэхэд өөрийн эзэмшлийн ундны усны эх үүсвэртэй байх тохиолдол нэмэгдэж байна. Тодруулбал, чинээлэг өрхийн 99.2% өөрийн эзэмшлийн ундны усны эх үүсвэртэй байгаа бол ядуу өрхөд тус үзүүлэлт дөнгөж 6.5 хувь байна. 

Өндөр орлоготой өрхүүдийн ихэнх нь төвлөрсөн усан хангамжид холбогдсон байхад, бага орлоготой өрхийн олонх нь нийтийн худаг, ус түгээх цэг, зарим тохиолдолд гүний болон ил задгай усаар ундныхаа хэрэгцээг хангаж байна. Энэ нь ядуу өрхүүд илүү их цаг хугацаа, хөдөлмөр зарцуулж усаа татах шаардлагатай байдгийг илтгэнэ.

Мэргэжилтнүүдийн хэлж буйгаар орлогоос шалтгаалсан ундны усны хүртээмжийн энэ ялгаа зөвхөн ахуй амьдралд бус, эрүүл мэнд, боловсрол, хөдөлмөрийн бүтээмж зэрэг нийгмийн бусад салбарт ч сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Цэвэр усны хүртээмж муу байх нь халдварт өвчин, ялангуяа хүүхдийн дунд гэдэсний халдвар, суулгалт, шим тэжээлийн дутагдал нэмэгдэхэд хүргэдэг байна.