Цахим орчинд нэгэн эцэг эх шинэхэн нэгдүгээр ангид элсэн орсон хүүхдийнхээ анги руу орж үзээд гайхсан сэтгэгдлээ хуваалцжээ. Түүний хүүхдийн ангид 70 хүүхэд нэгэн зэрэг сууж хичээллэх гэж байгаа нь олон нийтийн дунд шүүмжлэл дагуулаад буй. “Ийм олон хүүхэдтэй ангид багш хүүхэд бүрт яаж хүрч ажиллах вэ? Хүүхэд маань анхаарлаа төвлөрүүлж, мэдлэг боловсрол олж чадах болов уу?” гэсэн асуулт олон хүний санааг зовоолоо. Энэ бол зөвхөн нэг гэр бүлийн асуудал биш, харин манай боловсролын салбарын бодит байдал юм.

Боловсрол, шинжлэх ухааны яамнаас баталсан журамд нэг ангид 30–40 хүүхэд суралцах ёстой гэж заасан байдаг. Энэ нь хүүхдийн нас сэтгэхүй, сургалтын орчны стандарт, багшийн ажиллах боломжид нийцсэн тоо юм. Гэвч бодит байдал дээр, ялангуяа нийслэлийн төвийн сургуулиудад нэг ангид 50-аас дээш хүүхэд сурч байгаа нь хэвийн үзэгдэл болсон. Харин 70 сурагчийг нэг ангид суулгана гэх жишээ бол сургалтын чанарт ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлэх түвшинд хүрснийг харуулж байна.

Ийм нөхцөлд сургалтын чанар хамгийн түрүүнд алдагддаг. Багш хичээлийн явцад хүүхэд бүрт хүрч ажиллах боломжгүй, сурагчдын ялгаатай хэрэгцээ, авьяасыг харгалзах аргагүй болдог. Хүүхдүүдийн анхаарал сарниж, идэвх буурч, идэвхтэй суралцах бус, зүгээр л ангийн нэг “тоон үзүүлэлт” болон хувирдаг. Нэгэн зэрэг 70 дуу чимээ гарч буй ангид хүүхэд өөрийгөө илэрхийлэх боломж улам бүр хумигдаж, сурах орчин нь стресс үүсгэх хэмжээнд хүрдэг.

Эрүүл мэндийн хувьд ч эрсдэл өндөр. Шахцалдсан орчинд агааржуулалт хангалтгүй болж, халдварт өвчин амархан тархах нөхцөл бүрддэг. Мөн хүүхдүүдийн биеийн өсөлт хөгжилд шаардлагатай суудлын зай талбай хүрэлцээгүй, хөдөлгөөний дутагдал үүсдэг. Сэтгэлзүйн хувьд ч хүүхэд “үл тоогдож буй” мэдрэмж авах нь цөөнгүй.

Эцэг эхчүүд хүүхдээ ийм орчинд сургаж байгаадаа сэтгэл дундуур байгаа тухайгаа илэрхийлдэг бол багш нар өдөр бүрийн хичээлд бүх хүүхдэд хүрч ажиллах гэж оролдох нь тэсвэрийн хязгаартай болсон гэдэг. Өнөөдөр 70 хүүхдийн дунд дуу хоолойгоо хүргэх гэж хичээж байгаа багш маргааш үнэхээр заах урам зоригтой үлдэх эсэх нь эргэлзээтэй.

Энэ бүхэнд гарц шийдэл бий. Шинэ сургууль, анги танхим барих ажлыг хурдасгах, анги дүүргэлтийн стандартыг чанд мөрдүүлэх, хэрэгжилтийг хяналттай болгох, хоёр ээлжийн зохион байгуулалтыг илүү оновчтой хийх шаардлагатай. Багшийн ачааллыг бууруулж, хүүхэд бүрт хүрэх сургалтын чанарыг хамгаалах нь нэн тэргүүний зорилт байх ёстой.

70 хүүхэдтэй нэг анги бол тоон статистик төдий зүйл биш, харин ирээдүйн боловсролын чанар уруудахын аюулын дохио юм. Хүүхэд бүрийг мэдлэг боловсролтой, өөрийгөө хөгжүүлэх боломжтой иргэн болгон төлөвшүүлэхийн тулд бид өнөөдөр бодит шийдэл гаргах ёстой. Өнөөдрийн энэ шахцалдсан анги танхимд сууж буй нэгдүгээр ангийн хүүхдүүд маргаашийн Монголыг авч явах ирээдүй гэдгийг мартах эрхгүй.