Менингококкт халдвар нь дэлхий даяар жилд 500.000-1.200.000 хүнд оношлогдож, 50.000-135.000 хүний аминд хүрдэг ноцтой өвчин. Монгол Улсад ч энэ өвчин хэд хэдэн удаа томоохон дэгдэлт үүсгэж, олон хүний амь насыг авч одсон түүхтэй. Манай улсад 1950 оноос хойш менингококкт халдварын гурван удаагийн томоохон дэгдэлт бүртгэгдсэн байдаг байна. Сүүлийнх нь 1993 оных.

1993 онд Монгол Улсад Neisseria meningitidis бактериас үүдэлтэй менингококк менингитийн томоохон дэгдэлт гарч, олон хүний амь насанд заналхийлсэн. Дэгдэлт ихэвчлэн хүн ам шигүү суурьшсан Улаанбаатар хот болон аймгийн төвүүдэд өрнөсөн. Өвлийн улиралд халдварын тохиолдол эрс нэмэгдсэн. Хамгийн эмзэг бүлэг болох хүүхдүүд болон дархлаа султай хүмүүс энэ өвчнөөр нас барсан байдаг. Үүнээс хойш хэд хэдэн удаа менингитийн шинэ дэгдэлтүүд бүртгэгдсэн байдаг.

2013-2015 онд Монголд менингитийн шинэ дэгдэлт бүртгэгдэж, хэд хэдэн хүүхэд амь насаа алдсан. Бактерийн менингит (Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae) голлох шалтгаан болсон. Эрүүл мэндийн яамнаас Hib (Haemophilus influenzae type B) вакцинжуулалтыг эрчимжүүлж эхэлсэн нь халдварын тоог бууруулахад үр дүнгээ өгсөн.

2017 онд менингитийн тохиолдол өссөн ч энэ удаад вирусын менингит зонхилж байв. Вирусын менингит нь бактерийн менингитээс хөнгөн хэлбэртэй ч хурдан тархах эрсдэлтэй. Нас баралт бага байсан ч зарим хүүхдүүд хүнд хэлбэрээр өвчилсөн.

2019 онд дахин дэгдэлт болж, пневмококк менингит давамгайлсан. Эрүүл мэндийн байгууллагууд вакцинжуулалтыг нэмэгдүүлж, иргэдэд менингитээс урьдчилан сэргийлэх мэдээллийн кампанит ажил зохион байгуулсан.

Менингит нь гэнэтийн өндөр халуурал, толгой хүчтэй өвдөх, бөөлжих, хүзүү хөших зэрэг шинж тэмдгээр эхэлдэг бөгөөд эмчилгээ хожимдвол хэдхэн хоногийн дотор амь насанд аюул учруулна.

Бактерийн менингит хамгийн аюултай: Энэ төрлийн халдварын үед нас баралт өндөр байдаг.

Урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ хангалтгүй: Вакцинжуулалтын хүртээмж бага байвал дэгдэлт гарч, хяналтаас гарч болзошгүй.

Нас баралтын түвшин: 4 хүүхэд өвдвөл 2-3 нь нас барах эрсдэлтэй гэж үздэг.

Менингитийн улирлын байдал, халдварлах зам

Энэ өвчин голчлон 3-4, 9-11 дүгээр саруудад идэвхждэг. Агаар дуслын замаар дамждаг тул нэг хүүхэд өвдвөл цэцэрлэг, сургууль, гэр бүлийн гишүүдэд богино хугацаанд халдварлах аюултай. Менингококкт халдвар нь хүний амь насанд аюул учруулдаг тул урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг сайтар хэрэгжүүлэх, вакцинжуулалтад идэвхтэй хамрагдах нь хамгаалах цорын ганц арга зам юм.