Жил бүрийн аравдугаар сарын 31-ний өдөр дэлхийн олон улс орон Хэллоуин (Halloween) хэмээх баярыг өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг уламжлалтай. “Бүх ариун хүмүүсийн үдэш” хэмээх утгатай энэ баяр нь аймшгийн сэдэв, уран сэтгэмж, хөгжилтэй тоглоом наадам хосолсон онцгой өдөр юм.

Эртний гарал үүсэл

Хэллоуин нь 2,000 гаруй жилийн өмнөх Кельт үндэстний “Samhain” хэмээх баяраас үүсэлтэй гэж үздэг. Тухайн үед хүмүүс өвөл ирэх үеэр амьд ба үхлийн ертөнцийн хил багасаж, сүнснүүд дэлхий дээр бууж ирдэг гэж итгэдэг байжээ. Үүнээс үүдэн сүнснүүдээс хамгаалахын тулд гал асааж, хачин дүрд хувирдаг заншил үүссэн байна.

Хожим Христийн шашин дэлгэрэхэд Пап Григорий III бүх ариун хүмүүсийн өдрийг 11-р сарын 1-нд болгож, түүнээс өмнөх үдшийг “All Hallows’ Eve” буюу өнөөгийн Halloween гэж нэрлэжээ. 

Орчин үеийн уламжлал

Өнөө үед Хэллоуин нь шашны утгаасаа илүү соёлын баяр болж хувирсан. Хүмүүс янз бүрийн аймшгийн эсвэл хошин дүрд хувирч, гэр орноо гэрэлт хулуу (Jack-o’-lantern), яс, сүнсний чимэглэлээр гоёдог. Хүүхдүүд гэрийн үүдээр орж “Trick or treat!” хэмээн хэлж, амттан гуйдаг уламжлал дэлхий даяар түгээмэл болсон.

АНУ, Канад, Их Британи зэрэг оронд Halloween бол хамгийн хүлээлттэй баярын нэг бөгөөд New York-ийн Halloween парад, Hollywood-ийн аймшгийн үдэшлэгүүд, London-ийн haunted house зэрэг олон нийтийн арга хэмжээг зохион байгуулдаг.

Хэллоуин ба Монгол

Монгол Улсад Хэллоуин албан ёсны баяр биш ч сүүлийн жилүүдэд залуусын дунд түгээмэл болжээ. Хотын баар, клубууд, сургууль, англи хэлний төвүүдэд костюмтай үдэшлэг зохион байгуулж, шилдэг дүрийн уралдаан явуулдаг. Гэвч зарим эцэг эх, боловсролын байгууллагууд “гадаадын шашны баяр” хэмээн үзэж, сургууль дээр тэмдэглэхийг хориглосон тохиолдлууд ч гарч байсан. Гэсэн ч залуусын хувьд Хэллоуин бол урлаг, бүтээлч сэтгэлгээ, хөгжилтэй уур амьсгал бүхий баяр болон төлөвшиж байна.