Хөнгөлөлттэй хүүтэй ипотекийн зээлийн хөтөлбөр 2013 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Хөтөлбөр хэрэгжсэн 10 жилийн хугацаанд улсын хэмжээнд нийт 115 мянган өрх орон сууцтай болжээ.

Ипотекийн зээлийн санхүүжилт анх эхлэхэд 90 хувийг Монголбанк, 10 хувийг арилжааны банкнууд гаргаж байв. Энэ харьцаа цар тахлын өмнө 60:40 хүртэл хүрч байсан бол одоо 80:20 харьцаатайгаар эх үүсвэрийг санхүүжүүлж байна.

Тус хөтөлбөр 2017 оноос эхлэн зээлийн эргэн төлөлтөөр өөрөө өөрийгөө санхүүжүүлдэг эко системийг бий болгосон. Өөрөөр хэлбэл сар бүрийн эргэн төлөлтөөр дараагийн зээлийг санхүүжүүлдэг гэсэн үг. Тухайлбал одоо идэвхтэй байгаа зээлдэгчдийн нэг сарын зээлийн эргэн төлөлт 30 гаруй тэрбум төгрөг болдог. Харин нэг жилд олгох зээлийн хэмжээ 350 орчим тэрбум төгрөг болохоор байна. Гэвч цар тахлын үед зээлийн эргэн төлөлтийг хоёр жил гаруй хугацаанд зогсоосноор тэр хэмжээгээр зээлийн эргэн төлөлт тасалдсан. Мөн энэ хугацаанд иргэдийн зээл хүссэн өргөдөл зогсоогүй, урт дараалал үүсэж, зээл олгохгүй байна гэх гомдол иргэдийн зүгээс их гарах болсон. Үүний хариуд зээлийн хүсэлтийг дэс дараагаар олгож байгаа гэсэн тайлбарыг банкууд өгч байна.

Зээлийн хүсэлт өгсөн 17.4 мянган иргэн байгааг Монголбанкнаас УИХ-д өргөн барьсан “Төрөөс баримтлах мөнгөний бодлогын талаар 2024 онд баримтлах үндсэн чиглэлийн төсөл”-ийн тайлангаас харж болно. Эдгээр зээлийг санхүүжүүлэхэд 1.4 их наяд төгрөг шаардлагатай байгааг тус тайланд тусгажээ. Харин зээл олголт ямар хэмжээнд явж байгааг дараах мэдээллээс харж болно.

Ипотекийн хөтөлбөрийн хүрээнд Монголбанк болон арилжааны банкнууд өөрийн эх үүсвэрээр 2023 оны 10-р сарын байдлаар нийт 552.4 тэрбум төгрөгийн зээлийг 5,266 зээлдэгчид олгосон. Үүнээс Улаанбаатар хотод 398.7 тэрбум төгрөгийн зээлийг 3,332 өрхөд, орон нутагт 153.7 тэрбум төгрөгийн зээлийг 1,934 өрхөд олгоод байна.

Сангийн сайд Б.Жавхлан 2024 оны төсвийн төслийн талаар мэдээлэл өгөх үеэр "Ипотекийн 6 хувийн зээлийн дээд хэмжээг орон нутагт 150 сая, нийслэлд 200 сая төгрөг хүргэнэ. Ирэх жилд ипотекийн зээл олголтыг хэмжээг нэмэгдүүлэхэд анхаарч, ипотекийн зээлийг хэвийн үргэлжлүүлэхэд анхаарч ажиллана" гэдгээ илэрхийлж байсан юм.