Дэлхийн байгалийн алмазын нөөц ойрын 20–30 жилийн хугацаанд мэдэгдэхүйц багасах эрсдэлтэй байгаа талаар олон улсын салбарын шинжээчид анхааруулж байна. Алмаз олборлолтын салбарт хийсэн судалгаа, зах зээлийн дүн шинжилгээнээс үзвэл одоогоор ашиглагдаж буй томоохон уурхайнуудын ихэнх нь ашиглалтынхаа сүүлийн шатанд орж, шинэ томоохон орд илрээгүй хэвээр байгаа нь ийм дүгнэлтэд хүргэжээ.

Алмазын зах зээлийн судалгааны байгууллага болох Future of Diamond Research (FCRF)-ийн тайланд дурдсанаар дэлхий даяар идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй 40 орчим байгалийн алмазын уурхайн 90 гаруй хувь нь ирэх 20–30 жилийн хугацаанд нөөц нь шавхагдаж, олборлолтоо зогсоох төлөвтэй байна. Тус байгууллага олборлолтын одоогийн хурд, нөөцийн бууралтыг тооцоолон үзэхэд 2040 он гэхэд байгалийн алмазын нийлүүлэлт огцом хумигдаж болзошгүйг онцолжээ.

Мөн олон улсын зөвлөх үйлчилгээний McKinsey & Company компанийн “Алмазын салбар шилжилтийн үе шатанд орж байна” нэртэй судалгаанд дэлхийн байгалийн алмазын олборлолт 2017 оноос хойш тогтмол буурч, зарим томоохон уурхай хаагдсанаар нийлүүлэлтийн өсөлт бараг зогссон талаар дурдсан байна. Тус тайланд шинэ орд нээх хөрөнгө оруулалт багассан, олборлолтын зардал өссөн нь урт хугацаанд байгалийн алмазын хомсдол үүсгэх гол хүчин зүйл болно гэж дүгнэжээ.

Үүний зэрэгцээ Австралийн алдарт Argyle зэрэг томоохон уурхай хаагдсан, Канад болон Африкийн зарим уурхайн олборлолт буурсан нь дэлхийн түүхий алмазын нийлүүлэлтэд аль хэдийн нөлөөлж эхэлсэн байна. Салбарын шинжээчид байгалийн алмаз дэлхийн гүнд их хэмжээгээр оршдог ч өнөөгийн технологийн түвшинд олборлох боломжгүй нөөц хэвээр байгаа тул зах зээлд бодитоор нөлөөлөхгүйг онцолжээ.

Иймээс “20 жилийн дараа дэлхийн бүх алмаз дуусна” гэх нь албан ёсны баттай мэдэгдэл биш боловч одоогийн уурхайнуудын нөөц шавхагдах хугацааг харгалзан үзвэл ойрын хэдэн арван жилд байгалийн алмазын нийлүүлэлт эрс багасах өндөр магадлалтайг олон улсын эх сурвалжууд анхааруулж байна. Энэ нөхцөл байдал нь лабораторид ургуулсан алмазын зах зээл тэлэх, байгалийн алмазын үнэ урт хугацаанд өсөх суурь шалтгаан болж магадгүй гэж шинжээчид үзэж байна.